مصرف زیاد فلوراید باعث بدرنگی و لکه دندان می‌شود

مصرف بیش از حد فلوراید در طی دوران شکل گیری و تکامل دندان ها (در کودکان)، باعث لکه دار و رنگی شدن دندان ها بصورت سفید، زرد یا قهوه ای و ناصافی و حفره در مینای دندان می شود که فلوروزیس یا فلوئوروزیس نامیده می شود.


فلوروزیس دندان

فلوئوروزیس دندانی یک وضعیت برگشت‌ناپذیر است که در اثر جذب فلوراید بیش از حد، چه از طریق فلوراید موجود در آب آشامیدنی، چه از طریق مصرف فلوراید به صورت مکمل و یا طرق دیگر، طی تشکیل دندان (یعنی حدود شش ماهگی تا پنج سالگی) رخ می‌دهد. البته این زمان در افراد متعدد می‌تواند تا چند ماه زودتر یا دیرتر نیز متغیر باشد.

 

فلوراید عنصری مفید برای ساختار دندانی است و همان طور که می‌دانید در برخی مناطق که کمبود آن در آب آشامیدنی وجود دارد، افزودن آن به آب، باعث تقویت دندان‌ها در مقابل پوسیدگی می‌گردد.

مقدار استاندارد فلوراید در آب مصرفی 1ppm می باشد.

ولی در برخی مناطق، فلوراید موجود در آب بیش از اندازه ‌است و به همین خاطر دندان‌ها دچار فلوئوروزیس می‌گردند.

 

فلوراید اضافی موجود در آب آشامیدنی هنگام تشکیل مینای دندان در کودکان، بر روی سلول‌های میناساز تأثیر گذارده و مرحله معدنی شدن مینا را دچار اختلال می‌کند، به گونه‌ای که بافت زیر سطحی مینا دچار تخلخل می‌شود.

 

فلوراید به غیر از آب آشامیدنی، در خمیردندان، دهانشویه و یا قرص‌های مکمل فلوراید نیز موجود است.

چنانچه آب آشامیدنی چند برابر میزان استاندارد فلوراید داشته باشد و یا کودکان پیش دبستانی، هنگام مسواک زدن خمیردندان زیادی را ببلعند، فلوروزیس ایجاد می شود

 

فرم خفیف فلوروزیس، به صورت دندان های زردرنگ یا لکه‌های سفید می‌باشد، ولی در فرم متوسط و شدید لکه‌های زرد تا قهوه‌ای بر روی مینای دندان همراه با کدر شدن کلی مینا و ایجاد منظره‌ای شبیه لباس‌های کماندویی بر روی دندان به نظر می‌رسد. همچنین حفرات ریز روی مینا دیده می‌شود و سبب اختلال در عملکرد دندان و افزایش استعداد آن به پوسیدگی نیز وجود دارد.

 

فلوروزیس دندانی بیشتر در دندان‌های دایمی دیده می‌شود، اما در دندان‌های شیری نیز مشاهده گردیده است. این حالت بیشتر روی آسیاهای دوم شیری دیده می‌شود.

به نظر می‌آید نیمه نخست اولین سال زندگی کودک، مهم‌ترین زمان برای ایجاد فلوئوروزیس در دندان‌های شیری (براساس دریافت فلوراید پیش از تولد و طی سال اول زندگی) باشد.

مصرف فلوراید در کودکان

 

درمان فلوروزیس

متأسفانه فلوروزیس برگشت ناپذیر است، ولی با درمان‌های زیبایی می‌توان به بهبود ظاهر فرد کمک بسیاری نمود. درمان هایی که برای فلوروزیس استفاده می‌شود شامل موارد زیر است:

 

1- سفید کردن دندان (بلیچینگ): فلوروزیس خفیف با بلیچینگ به طور کامل برطرف می‌گردد و لکه‌های زردرنگ داخل دندان، به طور کامل همرنگ سایر قسمت‌ها می‌شود.

فلوئوروزیس متوسط، با بلیچینگ به طور کامل لکه‌ها برطرف نمی‌شود، ولی ظاهری بهتر پیدا می‌کند.

در موارد شدید فلوروزیس، درمان بلیچینگ تفاوت زیاد محسوسی ایجاد نمی‌نماید، ولی به هر حال قبل از روش‌های درمانی دیگر باید به کار رود که تا حد ممکن بتواند لکه‌ها راکمرنگ نماید.

 

2- میکروابریژن: روشی است که به کمک مواد مخصوص، بافت معیوب سطحی مینا ساییده شده و در موارد فلوئوروزیس خفیف تا متوسط می‌تواند به عنوان روشی درمانی به کار رود.

موارد شدید فلوروزیس فقط با بلیچینگ همراه با روکش چینی قابل درمان است

 

3- باندینگ کامپوزیت: در این روش، کامپوزیت که از مواد ترمیمی همرنگ دندان است به کمک باندینگ بر روی مینای دندان قرار می‌گیرد تا بدرنگی‌های دندان را بپوشاند.

ممکن است کامپوزیت فقط لکه‌های دندان را بپوشاند و یا بر روی کل سطح مینای دندان های جلو قرار گیرد. درمورد اخیر به آن لامینیت ونیر کامپوزیتی می‌گویند.

در مواردی که از این روش استفاده می‌شود، ابتدا باید بلیچینگ صورت گیرد تا دندان سفیدتر گردد، زیرا مواد ترمیمی در هر حال، کمی شفاف هستند و رنگ دندان زیری را نشان می‌دهند.

 

3- روکش چینی: از نظر زیبایی، بهترین نتیجه با روکش چینی حاصل می‌شود. در این روش ضخامت کمی از مینای روی دندان برداشته شده و با لایه‌ای از جنس چینی جایگزین می‌گردد.

با روکش چینی می‌توان طرح لبخند جدیدی برای فرد ایجاد نمود و زیبایی فوق العاده‌ای به وی هدیه داد.

هر چند باید دانست این روش نسبت به دیگر درمان‌ها، گران تر است.

موارد شدید فلوروزیس فقط با بلیچینگ همراه با روکش چینی قابل درمان است.

فرآوری: نیره ولدخانی

بخش سلامت تبیان